Een olifantenkalf loopt naast zijn moeder door groen struikgewas en gele bloemen

Olifanten in Botswana

Zenderhalsbanden en workshops waarmee boeren en andere bewoners leren samenleven met olifanten.

Doneer aan dit project

100% van uw gift gaat naar het project

Samenleven met olifanten

De afgelopen jaren haalden we ruim 54.000 euro op voor de twee organisaties waarmee we olifanten beschermen: Elephants Without Borders en Ecoexist Trust.

Een olifant met een zenderhalsband staat in groen struikgewas tussen gele bloemen
€54.000+ Opgehaald voor olifanten in Botswana
  • Elephants Without Borders

    Elephants Without Borders (EWB) zet zich in voor het behoud van wilde dieren en hun leefgebied. Met onderzoek en voorlichting wil EWB mensen helpen in harmonie met de natuur te leven. De organisatie volgt de bewegingen van wilde dieren met satellietzenders en vult die gegevens aan met tellingen en verkenningsvluchten vanuit de lucht. Die kennis helpt conflicten tussen mens en dier te verminderen. Ze draagt ook bij aan beter natuurbeheer en aan corridors voor wilde dieren, binnen landen en over grenzen heen.

    elephantswithoutborders.org
  • Ecoexist Trust

    Ecoexist Trust wil dat mensen en olifanten hetzelfde landschap kunnen delen, met dorpen die het goed hebben en olifantenpopulaties die met elkaar verbonden blijven. In het noorden van Botswana werkt Ecoexist samen met de bewoners. Praktische maatregelen tegen conflicten gaan er hand in hand met voorlichting, Elephant Aware Farming en veiliger toegang tot water en vervoer. Zo worden de risico’s en kosten van het leven naast olifanten kleiner, en krijgen de bewoners een veiliger en sterker bestaan.

    ecoexisttrust.org

Zenderhalsbanden Ten zuiden van de Okavangodelta

In 2016 kregen de eerste olifanten ten zuiden van de Okavangodelta een zenderhalsband. EWB plaatste ze met steun van Omogolo Wildlife Trust.

Sindsdien blijft EWB olifanten in heel Botswana en over de grenzen heen van halsbanden voorzien. In tien jaar tijd bouwde de organisatie een indrukwekkende verzameling gegevens op, van meer dan 75 olifanten en kuddes in zuidelijk Afrika.

De halsbanden laten zien hoe de olifanten heen en weer trekken tussen Namibië en de delta. Met die kennis valt te bepalen wat er nodig is om conflicten tussen mens en olifant te verminderen.

EWB volgt al jaren hoe olifanten en andere dieren zich door het landschap bewegen. Op grote schaal, tussen landen, en van dichtbij rond dorpen en steden.

Kleine corridors kunnen conflicten voorkomen: wilde dieren bereiken via zo’n doorgang veilig het water en voedsel dat ze nodig hebben. Zonder doorgang moeten ze zelf een weg zoeken door een landschap dat de mens steeds verder inricht.

Zodra een corridor is gevonden, wordt hij nauwkeurig gevolgd, onder meer met cameravallen. Zo blijkt of de route conflicten echt vermindert.

Twee mannen knielen naast een verdoofde olifant in het gras om een zenderhalsband om te doen, een derde man staat op zijn flank
Foto: Elephants Without Borders
Olifanten steken een asfaltweg over naast een groen bord met de tekst Wild Animal Corridor, Drive carefully at night
Foto: Elephants Without Borders

Workshops in de dorpen

Beide organisaties helpen dorpen om veiliger naast olifanten te leven.

Ecoexist Trust koppelt voorlichting aan een aanpak voor het hele landschap. Samen met de bewoners van Noord-Botswana werkt Ecoexist aan begrip voor het gedrag van olifanten en aan veiligheid in hun buurt. Praktische maatregelen zoals Elephant Aware Farming en omheiningen op zonne-energie rond groepen akkers zorgen dat er minder oogst verloren gaat. Dit werk hoort bij een langer traject, waarin de trekroutes van olifanten beschermd worden en de bewoners er veiliger en sterker van worden.

Met steun van Omogolo Wildlife Trust test Ecoexist samen met technologiepartner Hack the Planet nieuwe manieren om conflicten tussen mens en olifant te beperken. Het gaat onder meer om systemen die naderende olifanten opmerken en ze uit akkers en andere risicoplekken weghouden. Door nieuwe techniek in het veld te testen, met de kennis van de bewoners erbij, ontstaan praktische oplossingen die de dorpen veiliger maken en hun oogst beschermen.

Ook Elephants Without Borders (EWB) geeft workshops, in gebieden waar olifanten dicht bij dorpen en boerderijen komen. Bewoners leren er hoe olifanten zich gedragen en verplaatsen, en krijgen praktische handvatten om zichzelf en hun gewassen te beschermen.

Zo vinden de dorpen werkbare manieren om veiliger naast olifanten te leven, met minder risico voor mens en dier.

Op het gebied van conflicten tussen mens en olifant is nog veel goed werk te doen.

Een man en een vrouw lezen naast elkaar in een boekje met de titel Live Together en een tekening van een olifant op de kaft
Foto: Elephants Without Borders
Publiek in een zaal kijkt naar een dia met de titel Mock Charge en een aanstormende olifant
Foto’s: Ecoexist Trust
Vrouwen aan lange tafels lezen in een zaal de hand-outs van een workshop
Een man in kaki praat met dorpsbewoners op stoelen en op de grond voor een rieten omheining
Foto: Elephants Without Borders
Drie jonge olifanten lopen achter elkaar over een zandpad door droge bush, met een verzorger voorop
Foto: Elephants Without Borders

Weesolifanten terug in het wild

EWB is er trots op dat het weesolifanten heeft gered en na hun herstel heeft teruggebracht in het wild. Elk olifantenleven telt, en als een kalf door toedoen van mensen alleen achterblijft, mag dat niet genegeerd worden. In het weeshuis leerden scholieren via het Elephant Education-programma over het gedrag en de bescherming van olifanten, en over veilig gedrag bij een ontmoeting met een olifant. Omdat de regering van Botswana het opvangcentrum niet wilde steunen, ging het in 2022 dicht. De weesolifanten verhuisden naar de Okavangodelta voor de volgende fase van hun herstel. Ze waren oud genoeg om van de melk af te gaan en zijn nu ook de zorg van mensen ontgroeid. Onder streng toezicht wennen ze aan het leven als wilde olifant, voordat ze definitief worden vrijgelaten.

Een kudde olifanten met kalveren drinkt in het avondlicht bij een drinkplaats

Nergens in Afrika leven nog zoveel olifanten als in Botswana

Juist dat herstel roept een nieuwe vraag op: hoe beheert het land zo’n grote populatie?

Olifanten steken een natte asfaltweg over tussen stukken bush
65% van hun tijd buiten beschermde gebieden

Buiten de parken

Sommigen vrezen dat er meer olifanten zijn dan de natuur kan dragen, en het groeiende aantal conflicten tussen mens en olifant baart veel zorgen.

Olifanten keren terug naar gebieden waar ze vroeger leefden en brengen 65% van hun tijd door buiten beschermde gebieden. Daar leven veel olifanten en andere wilde dieren, maar ook veel mensen.

Een uitgebreid netwerk van corridors voor wilde dieren is daarom hard nodig, net als een duurzaam beheer dat rekening houdt met mens en dier.

  • Een olifant en haar kalf waden door ondiep water
    Foto: Ecoexist Trust
  • Drie jonge olifanten rusten tegen een bult rode aarde
    Foto: Elephants Without Borders
  • Een jonge olifant laat zijn kop en slurf rusten op een bult rode aarde
    Foto: Elephants Without Borders
  • Een team met rode helmen slaat een bosbrand uit met brandmeppers
    Foto: Elephants Without Borders

Wij nodigen u van harte uit om dit mooie werk mogelijk te maken.

Geef aan de olifanten

Projectpartner

Elephants Without Borders and Ecoexist Trust